“Nhập hàng 600 nghìn, cộng 40% là bán được lãi 40%.” Nhiều cửa hàng nhỏ tính giá như vậy. Nhưng lãi 40% của cái gì?
Cộng 40% lên giá vốn 600 nghìn thì bán 840 nghìn. Phần chênh 240 nghìn chỉ bằng 28,57% giá bán. Muốn chênh lệch đúng 40% giá bán, giá phải là 1 triệu. Hai tỷ lệ chia cho hai mẫu số khác nhau: markup chia cho giá vốn, margin chia cho giá bán.
Muốn tính ngay với món hàng của mình? Tính với số của tôi →
Ví dụ: một món hàng giá vốn 600 nghìn
Một cửa hàng giả định nhập một món hàng với giá vốn 600.000 ₫ — toàn bộ chi phí để có món hàng, gồm cả vận chuyển. Họ bán với giá bán 1.000.000 ₫. Đây là ví dụ công cụ margin và markup mở sẵn.
Lợi nhuận trong bài là lợi nhuận gộp: giá bán trừ giá vốn của món hàng. Nó chưa trừ tiền thuê mặt bằng, lương, điện nước, phí nền tảng, thuế hay hàng hỏng — nên không phải tiền lãi thực giữ lại.
Cùng 400 nghìn, hai tỷ lệ khác nhau
| Giá vốn 600.000 ₫, giá bán 1.000.000 ₫ | Kết quả | Cách tính |
|---|---|---|
| Lợi nhuận gộp mỗi món | 400.000 ₫ | 1.000.000 − 600.000 |
| Margin: lợi nhuận ÷ giá bán | 40% | 400.000 ÷ 1.000.000 |
| Markup: lợi nhuận ÷ giá vốn | 66,67% | 400.000 ÷ 600.000 |
Sơ đồ minh họa cùng ví dụ; số trên hình làm tròn. Trong bảng, markup được làm tròn đến hai chữ số thập phân.
Vì giá bán lớn hơn giá vốn khi có lãi, margin luôn nhỏ hơn markup. Nhầm hai con số này là định giá thấp hơn mình nghĩ.
Cộng 40% vào giá vốn: thiếu 11,43 điểm margin
| Cách tính giá | Giá bán | Lợi nhuận gộp | Margin |
|---|---|---|---|
| Muốn margin 40% | 1.000.000 ₫ | 400.000 ₫ | 40% |
| Cộng markup 40% vào giá vốn | 840.000 ₫ | 240.000 ₫ | 28,57% |
Mỗi món bán theo cách thứ hai ít hơn 160.000 ₫ lợi nhuận gộp so với dự định. Bán một trăm món là 16 triệu, trước khi trừ bất kỳ chi phí vận hành nào.
Tự thử trong vài phút
- Mở Tính với số của tôi. Công cụ mở ở “Giá vốn và giá bán” với đúng 600.000 và 1.000.000. Bấm “Xem kết quả” và đọc hai dòng “Margin (lợi nhuận ÷ giá bán)” và “Markup (lợi nhuận ÷ giá vốn)”.
- Trong phần “Cùng một khoản lãi, hai mẫu số”, bấm “Tăng giá vốn 10%”: giá vốn thành 660.000 ₫, lợi nhuận gộp còn 340.000 ₫, margin 34%, markup 51,52%. Bấm “Hoàn tác”.
- Ở “Bạn biết con số nào?”, chọn “Giá vốn và markup mong muốn” và nhập 40 vào “Markup mong muốn”: giá bán 840.000 ₫, margin 28,57%.
- Chọn “Giá vốn và margin mong muốn” và nhập 40 để thấy giá cần đặt là 1.000.000 ₫.
Phép tính chạy ngay trên trình duyệt; công cụ không tự lưu lại kế hoạch khi tải lại trang.
Câu hỏi để tự trả lời: khi báo giá cho khách, bạn đang nghĩ theo margin hay theo markup — và nhân viên của bạn có nghĩ giống vậy không?
Đối chiếu trước khi quyết định
Công cụ chỉ tính cho một món hàng với giá vốn bạn nhập. Để biết cửa hàng có lãi thật hay không, cần trừ thêm mọi chi phí vận hành, thuế, phí và hàng tồn kho. Giá bán còn phụ thuộc thị trường và đối thủ; công cụ không cho biết khách có chấp nhận mức giá đó hay không.
Đã có giá vốn và giá bán của mình? Tính với số của tôi →
Nguồn để đọc thêm
- business.gov.au: Key financial terms — phân biệt lợi nhuận gộp và lợi nhuận ròng.
- OpenStax Prealgebra 2e: Solve general applications of percent — mỗi phần trăm đều tính trên một cơ số.
Nguồn nước ngoài chỉ dùng cho khái niệm, không đại diện cho quy định kế toán hay thuế tại Việt Nam. Ví dụ do FinHome xây dựng; con số được đối chiếu với công cụ ngày 30/09/2026. Bài soạn với hỗ trợ AI, chưa được chuyên gia độc lập thẩm định, không phải tư vấn kinh doanh hay thuế.
